Χάρτης της Καρπάθου με τις περιοχές δραστηριότητας

Η επίσκεψη στην Κάρπαθο πραγματοποιήθηκε από το Εργαστήριο Σπονδυλωτών του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης (ΜΦΙΚ) στα πλαίσια του προγράμματος με τίτλο «Πρόγραμμα παρακολούθησης ειδών και οικοτόπων της προστατευόμενης περιοχής Καρπάθου–Σαρίας» και σε συνεργασία με το Φορέα Διαχείρισης Καρπάθου-Σαρίας (ΦΔΚΣ). Σκοπός της επίσκεψης ήταν η καταγραφή και παρακολούθηση της ερπετοπανίδας και αμφιβιοπανίδας, καθώς και των νυχτερίδων στη Βόρεια Κάρπαθο και τη νήσο Σαρία, περιοχές που εντάσσονται στο δίκτυο Φύση 2000 (με κωδικό GR4210003). Στην αποστολή αυτή συμμετείχαν οι Πέτρος Λυμπεράκης, Παναγιώτης Γεωργιακάκης και Βάσια Σπανέλη, ενώ ιδιαίτερα σημαντική ήταν η συμβολή των εργαζόμενων στο ΦΔΚΣ.

Σύμφωνα με το αρχικό πλάνο του ταξιδιού θα φτάναμε στην Κάρπαθο το απόγευμα του Σαββάτου (5/10), ενώ η προγραμματισμένη αναχώρηση ήταν για το βράδυ της Τρίτης (8/10). Στην πορεία όμως το πλάνο αυτό άλλαξε, καθώς η κακοκαιρία που επικρατούσε το Σάββατο κράτησε το καράβι μας δεμένο στη Σητεία μέχρι το μεσημέρι της Κυριακής (6/10) κι έτσι δεν καταφέραμε να φτάσουμε στην Κάρπαθο μέχρι αργά το απόγευμα της ίδιας μέρας. Επιπλέον, ακυρώθηκε το δρομολόγιο της επιστροφής μας, με αποτέλεσμα να παραμείνουμε στο νησί μέχρι το πρωί της Κυριακής (13/10). Η παράταση της παραμονής μας στην Κάρπαθο, σε συνδυασμό με τις ευνοϊκές καιρικές συνθήκες που επικράτησαν τις περισσότερες ημέρες, μας έδωσαν την ευκαιρία να επεκτείνουμε την έρευνα μας σε περισσότερες περιοχές και -κυρίως- να επισκεφτούμε και την Αστακίδα, μία ελάχιστα μελετημένη νησίδα ΒΔ της Καρπάθου.

Σάββατο 5/10 - Κυριακή 6/10: Ταξίδι προς την Κάρπαθο

Σάββατο πρωί αναχώρηση από Ηράκλειο. Απαγόρευση απόπλου στη Σητεία. Διανυκτέρευση στο καράβι. Άφιξη στην Κάρπαθο (Πηγάδια) την Κυριακή το απόγευμα. Απευθείας μετάβαση στην περιοχή Βανάντα για ηχογράφηση νυχτερίδων. Επιστροφή στη βάση (Διαφάνι) αργά το βράδυ.

Δευτέρα 7/10: Βανάντα - Όλυμπος - Φορόκλι - Αχορδέα

Άποψη της ΟλύμπουΣύντομη επίσκεψη στο ΦΔΚΣ το πρωί. Καταγραφή ερπετοπανίδας σε Βανάντα, κορυφή μεταξύ Διαφανίου-Αυλώνας, Όλυμπο και το απόγευμα σε Φορόκλι και Αχορδέα. Είδη που συναντήσαμε: ο κυρτοδάκτυλος ή –κατά τους Καρπάθιους- κασιρίδα, Mediodactylus kotschyi, το σαμιαμίδι, Hemidactylus turcicus και ο αβλέφαρος ή –κατά τους Καρπάθιους-μικρό κονάκι, Ablepharus kitaibelii. Ηχογράφηση νυχτερίδων σε Αχορδέα και Διαφάνι.

 

 

Τρίτη 8/10: Σαρία

Αναχώρηση το πρωί από το Διαφάνι με το σκάφος του ΦΔΚΣ. Στόχος η διάσχιση της νήσου Σαρίας από τη Γιάπλο, κοντά στο δίαυλο μεταξύ Καρπάθου-Σαρίας μέχρι τα Παλάτια, στο ΒΑ άκρο του νησιού, μία πεζοπορική διαδρομή μήκους περίπου 8 χλμ. Καταγραφή της ερπετοπανίδας στις θέσεις Γιάπλο, οροπέδιο Σαρίας και Παλάτια. Είδη που συναντήσαμε: Mediodactylus kotschyi και Ablepharus kitaibelii. Συλλογή ευρημάτων από παγίδες (pitfalls). Επιστροφή στο Διαφάνι το απόγευμα της ίδιας μέρας.

Τετάρτη 9/10: Αγνόντια - Αργώνι - Αυλώνα

Καταγραφή ερπετοπανίδας στην περιοχή Αγνόντια. Είδη που συναντήσαμε: Mediodactylus kotschyi, Ablepharus kitaibelii και τον Μαύρο Ζαμενή, Dolichophis jugularis (μόνο έκδυμα). Αναζήτηση πιθανού βιοτόπου του βατράχου της Καρπάθου Pelophylax cerigensis, χωρίς επιτυχία. Μετάβαση στην περιοχή Αργώνι - γνωστό από προηγούμενες επισκέψεις βιότοπο του Pelophylax cerigensis. Εκτέλεση της 3ης φάσης του πειράματος σύλληψης-επανασύλληψης για την εκτίμηση του μεγέθους του πληθυσμού του αμφιβίου, με σύλληψη, μετρήσεις, φωτογράφιση και κατόπιν απελευθέρωση 19 ατόμων του είδους, στο ανατολικό τμήμα της ρεματιάς. Μετάβαση στην Αυλώνα για ηχογράφηση νυχτερίδων. Επιστροφή στο Διαφάνι.

Πέμπτη 10/10: Αστακίδα

Αναχώρηση το πρωί από το Διαφάνι με το σκάφος του ΦΔΚΣ για την Αστακίδα, μια ακατοίκητη νησίδα περίπου 20 μίλια ΒΔ της Καρπάθου. Καταγραφή της ερπετοπανίδας. Είδη που συναντήσαμε: Mediodactylus kotschyi και το σιλβούτι, Podarcis erhardii. Συλλογή δειγμάτων αρθροπόδων και μαλακίων από το νησί. Επιστροφή στο Διαφάνι αργά το απόγευμα της ίδιας μέρας.

Παρασκευή 11/10: Παπα-Μηνάς - Φύσες - Αργώνι

Καταγραφή ερπετοπανίδας στις περιοχές Παπά-Μηνάς και Φύσες. Είδη που συναντήσαμε: Mediodactylus kotschyi, Hemidactylus turcicus και Ablepharus kitaibelii. Επιστροφή στην περιοχή Αργώνι για την ολοκλήρωση της 3ης φάση του πειράματος σύλληψης-επανασύλληψης του Pelophylax cerigensis στο δυτικό τμήμα της ρεματιάς, με τη σύλληψη και απελευθέρωση 16 ακόμα ατόμων του είδους.

 

 

Σάββατο 12/10: Αυλώνα - Αχορδέα - Βανάντα

Την τελευταία μέρα στην Κάρπαθο, έχοντας εκπληρώσει τους αρχικούς στόχους της αποστολής, την αφιερώσαμε στη συλλογή ευρημάτων από παγίδες (pitfalls), που είχαν τοποθετηθεί στις θέσεις Αυλώνα, Αχορδέα και Βανάντα σε προηγούμενη επίσκεψη στο νησί. Ηχογράφηση νυχτερίδων στη Βανάντα.

Κυριακή 13/10: Επιστροφή στο Ηράκλειο

Κυριακή πρωί αναχώρηση από Κάρπαθο (Πηγάδια). Άφιξη στο Ηράκλειο το απόγευμα της ίδιας μέρας.

Επόμενες δραστηριότητες:

Απομαγνητοφώνηση των καταγεγραμμένων υπερήχων νυχτερίδων για προσδιορισμό των ειδών. Επεξεργασία των ευρημάτων από το πείραμα σύλληψης-επανασύλληψης του βατράχου Pelophylax cerigensis. Επιστροφή στην Κάρπαθο το χειμώνα για την εκτέλεση της 4ης φάσης του πειράματος σύλληψης-επανασύλληψης του Pelophylax cerigensis και μελέτη της πληθυσμιακής πυκνότητας της χοχυλίνας, της ενδημικής για την Κάρπαθο και την Κάσο σαλαμάνδρας Lyciasalamandra helverseni, που δραστηριοποιείται την περίοδο αυτή.